Data opublikowania artykułu: 1 kwietnia 2025 rok
Data ostatniej aktualizacji: 8 maja 2025 rok
Ławy fundamentowe stanowią kluczowy element konstrukcji budynku, przenosząc obciążenia na grunt i zapewniając stabilność całej konstrukcji. Jednym z najważniejszych aspektów ich wykonania jest odpowiednie zbrojenie, w tym zastosowanie strzemion. W artykule wyjaśnimy, co ile strzemiona w ławie fundamentowej należy rozmieścić, jakie są ich funkcje i wymiary oraz jakie zasady zbrojenia obowiązują przy budowie fundamentów.
Czym są strzemiona zbrojeniowe i jaka jest ich funkcja?
Strzemiona zbrojeniowe to elementy konstrukcyjne wykonane najczęściej z prętów stalowych, które pełnią funkcję usztywniającą w konstrukcji żelbetowej. Ich główną rolą jest:
- Zapewnienie odpowiedniego ułożenia głównych prętów zbrojeniowych,
- Wzmacnianie konstrukcji i zapobieganie powstawaniu pęknięć,
- Zwiększenie odporności na siły ścinające i momenty zginające.

Co ile daje się strzemiona w ławie fundamentowej?
Rozstaw strzemion w ławie fundamentowej zależy od kilku czynników, w tym od obciążeń działających na fundament, szerokości i wysokości ławy oraz klasy betonu i rodzaju zastosowanego zbrojenia. Najczęściej stosuje się następujące zasady:
- Standardowy rozstaw strzemion wynosi co 25-35 cm,
- W miejscach szczególnie narażonych na naprężenia (np. narożniki, miejsca pod słupami) rozstaw może wynosić co 15-20 cm,
- Minimalna średnica drutu na strzemiona to 6-8 mm, w zależności od projektu konstrukcyjnego.
Jakie wymiary strzemion do fundamentów?
Wymiary strzemion zależą od szerokości i wysokości ławy fundamentowej. Oto kilka przykładowych wymiarów strzemion stosowanych w fundamentach:
- Ława 60×40 cm – strzemiona o wymiarach 50×30 cm,
- Ława 50×30 cm – strzemiona 40×20 cm,
- Ława 40×40 cm – strzemiona 30×30 cm.
Ważne jest, aby zachować odpowiednią otulinę betonową, czyli odstęp między prętami a krawędzią betonu. Standardowo wynosi ona 3-5 cm.

Strzemiona w wieńcu a strzemiona w ławie fundamentowej
Choć zarówno wieniec, jak i ława fundamentowa wymagają zastosowania strzemion, istnieją pewne różnice w ich wykonaniu:
- Strzemiona w ławie fundamentowej – montowane są w celu stabilizacji i zabezpieczenia prętów głównych zbrojenia.
- Strzemiona w wieńcu – ich zadaniem jest wzmacnianie konstrukcji ścian oraz przenoszenie obciążeń.
Rozstaw strzemion w wieńcu najczęściej wynosi 30 cm, natomiast w newralgicznych miejscach może być zmniejszony do 15 cm.
Zbrojenie fundamentów – zasady i rozstaw strzemion
Aby fundamenty spełniały swoją funkcję przez wiele lat, należy stosować się do kilku kluczowych zasad:
- Rozstaw strzemion dostosowany do obciążeń – im większe obciążenie, tym mniejszy odstęp między strzemionami. Bardzo ważna jest odporność na obciążenia.
- Dobór wysokiej jakości stali i betonu – odpowiedniej klasy stali i betonu – do fundamentów zazwyczaj stosuje się stal klasy A-IIIN oraz beton klasy C16/20 lub wyższy.
- Zachowanie odpowiedniej otuliny betonowej – co zapobiega korozji zbrojenia.
- Prawidłowe wiązanie zbrojenia – strzemiona powinny być solidnie związane drutem wiązałkowym, aby zapewnić stabilność i wytrzymałość konstrukcji.

Jakie strzemiona na wieniec 25×25 cm lub 30×25 cm
Dla wieńca o wymiarach 25×25 cm zaleca się stosowanie strzemion o wymiarach 15×15 cm lub 20×20 cm, wykonanych z prętów o średnicy 6-8 mm. Rozstaw strzemion powinien wynosić co 25 cm, a w narożnikach co 15 cm.
Jak samodzielnie wykonać strzemiona zbrojeniowe?
Strzemiona można wykonać samodzielnie, korzystając z giętarki do prętów zbrojeniowych. Możesz w ten sposób uzyskać oszczędności .
Proces ich przygotowania wygląda następująco:
- Przycięcie pręta na odpowiednią długość,
- Gięcie prętów pod kątem 90 stopni,
- Zabezpieczenie końcówek poprzez związanie ich drutem wiązałkowym.
Alternatywnie można zakupić gotowe strzemiona, co przyspiesza proces zbrojenia fundamentów.
Podsumowanie
Rozstaw strzemion w ławie fundamentowej jest kluczowym elementem wpływającym na wytrzymałość budynku. Standardowy rozstaw wynosi co 25-35 cm, a w newralgicznych miejscach co 15-20 cm. Dobrze wykonane zbrojenie fundamentów zapewni trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji na lata. Bardzo ważny jest typ fundamentu,ciężar budynku .
Aby dowiedzieć się więcej o budowie fundamentów, zapraszamy do przeczytania naszych innych artykułów:
- Płyta fundamentowa czy ławy fundamentowe?
- Jaka jest najlepsza papa na fundamenty?
- Jak załatać dziurę w rynnie?
- Gdzie odprowadzić deszczówkę z rynny?
ŹRÓDŁA I PRZYPISY DO ARTYKUŁU
-
Zasady zbrojenia ław fundamentowych”. Budownictwo.pl. dostępne na: https://www.budownictwo.pl/
-
Nowicki, K. (2023). Podstawy budowy fundamentów i zbrojenia. Warszawa: Wydawnictwo Budowlane.
-
Strzemiona w konstrukcjach żelbetowych – zasady wykonania”. Beton dla profesjonalistów, 2024.
